TRIBERS BLOG
Agile-grondlegger Arie van Bennekom over eenvoud
Melvin van Drimmelen

Agile-grondlegger Arie van Bennekom over eenvoud

Wat maakt dat Agile werkt? Arie van Bennekum, één van de 17 grondleggers van het Agile Manifest, in gesprek met Ronald Flinterman en Melvin van Drimmelen over eenvoud binnen projecten. Hoe belangrijk is focus voor succes?

“Agile draait voor een groot deel om focus. Geen overbodige toeters en bellen, maar uitgaan van wat echt nodig is,” zegt Arie van Bennekum. Hij is één van de 17 grondleggers van het Agile Manifesto, wat in 2001 de start vormde van het inmiddels wijdverspreide algemene concept van Agile werken en Agile in projecten. Agile in projecten is het specialisme van Arie, wat hij inbracht toen het Manifesto werd geschreven.

‘Keeping it simple’ is cruciaal binnen het gedachtengoed. Zo is één van de 12 principes van Agile: ‘Eenvoud, de kunst van het maximaliseren van het werk dat niet gedaan wordt, is essentieel’. Reden voor Ronald Flinterman en Melvin van Drimmelen, beiden van Finext, om met Arie in gesprek te gaan over hun praktijkervaringen met eenvoud in projecten.

1. Wat was het oorspronkelijke doel van het opstellen van het Agile Manifesto?

“In 2001 hebben we het Manifest geschreven met 17 mensen die al jaren bezig waren om het anders te doen. De waterval-projectaanpak voelde zo onlogisch; er werd veel nutteloos werk gedaan, in een groep mensen met de benaming ‘team’, terwijl er niets samen gedaan werd,” vertelt Arie. “Er was breed behoefte aan een nieuwe, andere aanpak. Projecten gingen keer op keer fout. Hierin waren twee stromingen; ten eerste gingen projecten steeds over budget. Ten tweede leverden de projecten onvoldoende op wat de business nodig heeft. Zowel de efficiency als de business value moesten omhoog.”

2. Eén van de 12 principes gaat over eenvoud. Hoe belangrijk is eenvoud binnen Agile?

“Het draait om gezond verstand. Stel, je koopt een keuken voor 50.000 euro, dan is het volkomen normaal dat je als klant elke dag even komt kijken terwijl de keuken wordt neergezet. Waarom met software projecten die een veelvoud kosten dan niet? Daarnaast betekent gezond verstand ook dat je met elkaar accepteert dat je aan het begin nog niet alles weet. We maken deze dagen complexe toepassingen voor complexe situaties. Het is een illusie te denken dat je alles vooraf in detail kunt bedenken. Ondervinden onderweg is essentieel,” zegt Arie. “Bovendien zit de eenvoud ook in de aanpak; de kern van Agile is heel basaal de interactie van mensen. De technieken eronder zijn ter ondersteuning.” “Je gaat op zoek naar de essentie, om dit vervolgens met elkaar te realiseren,” zegt Ronald. “Zo zet je mensen vanuit hun vakmanschap in hun kracht.”

In het Agile-gedachtengoed zitten veel raakvlakken met de Finext-filosofie. “Wij geloven dat eenvoud echt werkt, zowel binnen ons eigen organisatiemodel als binnen projecten” zegt Melvin. “De principes van Agile hebben veel overeenkomsten met onze uitgangspunten van vertrouwen en zelfsturing.” Arie beaamt dit: “Het is cruciaal om te begrijpen dat je als manager geen ‘command and control’ moet willen doen. Vertrouw professionals op hun kunnen; ‘trust them to get the job done’. Wel moet je er voor waken dat de business value centraal blijft staan; ambachtsmensen willen het vaak heel mooi maken, terwijl dit zakelijk niet altijd hoeft.”

3. Zie je Agile in de praktijk gebruikt worden zoals het bedoeld was?

“Het belangrijkste is de betrokkenheid van de business en het selecteren op de juiste requirements. Hoe creëren we value? Daarvoor moet je echter wel weten waar de value ligt,” vertelt Arie. “De meeste bedrijven weten dat niet, doordat ze teveel op de interne cockpit kijken. Ze zijn te veel bezig met het project, te weinig met het doel dat er mee wordt nagestreefd. Als je bijvoorbeeld binnen de Telecomsector verrast wordt door de opkomst van WhatsApp, heb je te weinig extern gekeken.” “Bij de start van een project weet je nog niet welke nieuwe inzichten je gaat krijgen,” beaamt Ronald. “Gedeelde inzichten krijg je alleen als de business erbij betrokken is.” Doen dus, en hoog frequent.

“Complexe oplossingen voor complexe situaties kun je nooit vooraf helemaal uitdenken. De eerste 80% wel, maar juist in de laatste 20% maak je de sprong naar het gewenste doel,” gaat Arie verder. “Stel, bij een gemeente moet het percentage tijdig afgehandelde vergunningsaanvragen omhoog. Om een aanvraag af te handelen zijn er binnen acht weken zeven stappen nodig. Hier werken verschillende mensen aan, met verschillende soorten takenpakketten, achtergrond en opleidingen. Je kunt binnen je project en binnen je oplossing nooit de juiste taal spreken als zij er niet bij zijn.”

Betrekken van de business is dan ook cruciaal. “Die is echter heel vaak nogal ‘bezet’. Tijd vrijmaken voor een project heeft geen prioriteit.” Arie heeft daarop een eenvoudige kijk: “Als de business niet mee wil doen, is het niet belangrijk genoeg.” “Bovendien ontstaat er enthousiasme als iedereen samen aan de slag gaat. De betrokkenheid en de waardering voor het vak van de anderen stijgen,” zegt Melvin. “Erkenning en herkenning werken zeer productief.”

“De kracht van Agile is prioriteren; je kunt zaken snel oplossen doordat je focus legt,” stelt Ronald. ”Onder teveel druk gaat de kwaliteit naar beneden. Je kunt dan beter uit de lijst van requirements de belangrijkste doelen kiezen, die je dan vervolgens met hoge kwaliteit oplevert.” “Tijd en geld zetten we vast, en gedurende het project kijken we naar wat haalbaar is om op te leveren. Dat is wel eens lastig voor een MT, omdat ze vooraf niet weten wat ze krijgen. De omgekeerde triple-constraint en dan met de Q van Quality in het centrum,” zegt Arie met een grijns. “Tijdens een traditioneel project wordt het functioneel ontwerp vooraf goedgekeurd. Zelfs als het binnen budget en op tijd wordt opgeleverd, is het MT echter vaak niet tevreden omdat de oplossing niet levert wat ze nodig hadden. Binnen Agile kun je requirements onderweg variëren.”

4. Wat zijn de valkuilen waardoor een project toch weer complex wordt?

“Projectorganisaties zijn doorgeslagen in onnodige projectdocumentatie en rapportages,” zegt Ronald. “Alleen het hoogstnoodzakelijke moet je rapporteren. Daarnaast moet documentatie nuttig zijn; een vakman heeft zijn eigen documentatie op orde, anders krijgt hij er last van. En in zelfsturende teams moet je het zo goed met je team geformuleerd hebben, dat je het in de toekomst weer kunt vinden.”

“Het is een mythe dat je niet documenteert binnen Agile,” zegt Arie. “Dat wat op de muur hangt, is het nu. Je kunt er behoefte aan hebben om het verleden te bewaren, dat kan met foto’s, in lijndocumentatie, et cetera. Word documenten die razendsnel verouderen hebben maar zeer beperkt waarde. Bovendien zit door de aanpak de documentatie in de oplossing zelf; we werken met verschillende mensen binnen het team aan de requirements en de code, waardoor iedereen de code kent. Bovendien wordt je scherp gehouden door de anderen. Zo haal je de complexiteit eruit, en is er minder noodzaak om zaken vast te leggen. De practices van XP zoals pair-programming en refactoring zijn de sleutel tot het voorkomen van geïsoleerde kennis en brengen hoge kwaliteit code.”

Een andere valkuil is het vasthouden aan bestaande regels. “Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er een Engels Spitfire squadron dat het beter deed dan de andere squadrons. Bij navraag bleek dat zij één regel overtraden. Volgens deze regel moest je je parachute thuis opbergen als je vliegtuig aan de grond stond. Door dit niet te doen en de parachute in de cockpit te laten, kon het squadron sneller vertrekken. Vervolgens werd de regel aangepast. Een mooi voorbeeld; van ‘het mag niet volgens de regels’ naar ‘we passen de regels aan’,” vertelt Arie.

Een laatste valkuil is geloven in het unieke van de eigen situatie. “Veel mensen denken ‘bij ons kan dit niet, onze business is zo anders’. Maar als je als organisatie niet in staat bent om snel te reageren, verlies je het op de markt,” stelt Arie. Hetzelfde geldt voor aanbestedingen. “Ik krijg vaak de vraag of Agile wel kan bij aanbestedingen. Als een organisatie dit echter niet aankan, is zij niet future proof. De reactiesnelheid is noodzakelijk in de huidige markten.”

5. Welk advies wil je de lezers meegeven om eenvoud binnen projecten aan te brengen?

Arie heeft een aantal adviezen: “Koppen bij elkaar steken en proberen, in plaats van vooraf allemaal luchtkastelen bouwen. In een sessie van een uurtje samen met de business bereik je meer dan in 3 maanden specifiëren. Zo vind je de eenvoud in de oplossing. Accepteer daarnaast dat interactie de basis is; stop met alles traditioneel te documenteren en start met zinvol documenteren. En last but not least; een klant komt met een reden, en wil hiervoor betalen. Luister naar je klant!”

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste agile insights en events.

lees meer artikelen